Schema.org kaj ISSN: kiel BitArkivo helpas serĉilojn trovi gazetojn

23. julio 2020

tekniko issn schema metadatumoj

Kiam vi serĉas gazeton aŭ revuon en Google aŭ alia serĉilo, la rezultoj dependas ne nur de la videbla teksto de la paĝo, sed ankaŭ de strukturitaj metadatumoj, kiujn maŝinoj povas legi sen ambigueco.

En BitArkivo ni ĵus aldonis tiajn metadatumojn: por ĉiu gazeto kun ISSN ni aŭtomate generas Schema.org-priskribon en formato JSON-LD, kun la tipo Periodical kaj la propreco issn. Tio estas ĝuste la lingvo, kiun Google kaj aliaj serĉiloj preferas por kompreni, ke paĝo temas pri periodaĵo — ne nur pri ia hazarda retpaĝo.

Kio estas ISSN?

La ISSN (International Standard Serial Number) estas internacia identigilo por periodaĵoj: gazetoj, revuoj, bultenoj kaj similaj serioj. Ĝi funkcias kiel «fingrospuro» de titolo, sendepende de la lingvo aŭ de la eldonejo.

En BitArkivo multaj gazetoj jam havas ISSN en sia kataloga karto. Ekzemple

El BitArkivo: Esperanto (UEA)

Oficiala Organo de Universala Esperanto-Asocio(en oficialaj rilatoj kun UN kaj Unesko)

1905–Nuntempe · Nederlando (NL)

— la oficiala organo de UEA — portas la kodon 0014-0635. Tiu kodo ankaŭ estas ligita al la ISSN-portalo, kie oni povas kontroli la oficialan registron.

Kio estas Schema.org Periodical?

Schema.org estas kunlabora vortaro de tipoj kaj proprecoj por priskribi enhavon en la Interreto. Por periodaĵoj ekzistas la tipo Periodical, kun interalie:

name — la titolo de la gazeto
issn — la ISSN-kodo (aŭ listo, se estas pluraj)
url — la adreso de la paĝo
description — la priskribo, se ni havas ĝin
foundingDate — la jaro de ekfunkciigo, kiam ĝi estas konata

Tiu strukturo estas parto de la pli vasta ideo de semantiko en la reto: doni al komputiloj klarajn etikedojn anstataŭ lasi ilin nur diveni laŭ la HTML-teksto.

Kiel BitArkivo aŭtomate kreas la metadatumojn

Ni ne skribas JSON-LD permane por ĉiu gazeto. La paĝo de ĉiu gazeto legas la kampon ISSN el la datumbazo, normaligas la kodojn (ekzemple 0014-0635) kaj, se troviĝas almenaŭ unu valida ISSN, enmetas en la <head> de la paĝo ion similan al:

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Periodical",
  "name": "Esperanto (UEA)",
  "issn": "0014-0635",
  "url": "https://bitarkivo.org/gazetoj/esperanto-uea/"
}
</script>

Krome, ni aldonas ankaŭ klasikajn meta-etikedojn (citation_issn kaj DC.identifier), kiujn iuj bibliografiaj kaj akademiaj sistemoj ankoraŭ uzas. Tiel la sama ISSN, jam konservita por katalogado kaj bibliografio, fariĝas ankaŭ serĉil-amika metadatumaro sen duobla laboro.

Kial tio gravas?

BitArkivo estas cifereca biblioteko de Esperantaj periodaĵoj. Ju pli klare ni priskribas ĉiun titolon per normoj kiel ISSN kaj Schema.org, des pli facile estas:

por serĉiloj lokalizi la ĝustan gazeton;
por aliaj projektoj reuzi niajn identigilojn;
por legantoj trovi la arkivon ankaŭ kiam ili serĉas per ISSN aŭ per la oficiala titolo.

Mallonge: ni jam havis la ISSN en la katalogo; nun ni ankaŭ parolas la lingvon de la serĉiloj, por ke tiu informo ne restu nur homkomprenebla, sed ankaŭ estu maŝine komprenebla.

Schema.org kaj ISSN: kiel BitArkivo helpas serĉilojn trovi gazetojn

Kio estas ISSN?

Kio estas Schema.org Periodical?

Kiel BitArkivo aŭtomate kreas la metadatumojn

Kial tio gravas?

Rilataj gazetoj