Rescato de PDF-oj el La Esperanta Gazetejo
23. julio 2016
Multaj esperantaj retejoj naskiĝas, floras, kaj iam — pro manko de tempo, monrimedoj aŭ teknika prizorgo — malaperas. Unu el ili estis La Esperanta Gazetejo (gazetejo.org): retarkivo kie oni povis trarigardi gazetojn laŭ litero, temo, loko, lingvo kaj eldona jaro, kaj elŝuti PDF-ojn de centoj da numeroj.
Kiam la viva retejo ĉesis funkcii, restis ankoraŭ spuroj. Danke al la Wayback Machine mi povis rescati multajn PDF-ojn, kiuj alie estus definitive perditaj. Tiu kolekto — kaj la memoro pri tiu projekto — estis granda inspiro por BitArkivo: la ideo, ke esperanta periodaĵaro meritas resti alirebla, katalogita kaj sekurigita en pluraj lokoj.
Dankon al la iniciatintoj
Mi volas danki kiu ajn komencis kaj prizorgis La Esperantan Gazetejon. Eĉ se la nomoj de ĉiuj kunlaborantoj ne ĉiam restis videblaj en la arkivaj paĝoj, la laboro estis konkretaj: organizi gazetojn, alŝuti numerojn, kaj doni al la komunumo senpagan aliron al legado. Sen tiu unua paŝo, multaj el ni eble neniam estus imagintaj, ke tia arkivo eblas.
Dankon al web.archive.org
Same grandan dankon meritas web.archive.org — la Wayback Machine de la Internet Archive. Ĝi ne nur konservas HTML-paĝojn, sed ofte ankaŭ la ligitajn dosierojn. Dank' al tio, eĉ post la malapero de gazetejo.org, oni povas ankoraŭ viziti la gazetan trarigardon de majo 2015 kaj, en multaj kazoj, elŝuti la PDF-ojn kiujn la retejo iam gastigis.
Tiu servo estas nemalhavebla por la kultura heredaĵo de Esperantujo: ĝi transformas efemerajn retejojn en daŭran memoron.
En Esperantujo ne ekzistas la vorto «malsukceso»
En nia movado oni ofte diras, ke projekto «finiĝis» aŭ «ne plu funkcias». Sed en Esperantujo la vorto malsukceso — aŭ fiasko — apenaŭ havas lokon. Ĉiu iniciato, eĉ se ĝi ne daŭras eterne, servas por ke ni ne komencu denove de nulo.
La Esperanta Gazetejo montris la vojon: katalogo, elŝuteblaj numeroj, trarigardo laŭ temo kaj jaro. BitArkivo staras sur tiuj ŝultroj — kaj sur la ŝultroj de Wayback Machine, Bitoteko, BPEAPE kaj multaj aliaj. Kion unu generacio konstruis, la sekva povas daŭrigi, plibonigi kaj denove sekurigi.
Tial ĉi tiu artikolo estas antaŭ ĉio danko: al la fondintoj de gazetejo.org, al ĉiuj kiuj alŝutis gazetojn, kaj al archive.org, kiu ebligis la rescatojn. Ilia laboro ne malaperis; ĝi fariĝis fundamento.